Op tal van gebieden zijn er mogelijkheden om met spreekkunst te werken. Spreekkunst is een origineel vak dat in Nederland nog niet zo bekend is. Een spreekkunstenaar heeft daarom initiatiefkracht en doorzettingsvermogen nodig.

Vlam



Schuimende morgen

                en mijn vuren lach


drinkt uit ontzaggelijke schalen


van lucht en aarde


den opalen dag.




H. Marsman

welkom.html
opleiding.html
lesprogramma.html
docenten.html
open_dagen.html
contact.html

En dan...... na de opleiding?

Op tal van gebieden zijn er mogelijkheden om met de spreekkunst te werken. In Nederland zijn spreekkunstenaars werkzaam op het kunstpodium, in het onderwijs, in de gezondheidszorg en binnen het bedrijfsleven. Het beroep wordt vaak zelfstandig uitgeoefend in een praktijk voor kunsteducatie of spraaktherapie. Ook bestaat de mogelijkheid van een functie als spraakdocent aan een school, een opleidingsinstituut of een zorginstelling. Spreekkunst is een origineel vak dat nog weinig bekend is en de uitoefening vergt naast vakkennis ook initiatiefkracht en ondernemend vermogen. Bij het vinden van werk kun je gebruik maken van eerder opgebouwde kennis en ervaring of van een netwerk uit een eerder uitgeoefend beroep.


Kunstenaar en kunstdocent

Als podiumkunstenaar schep je je eigen werk, dit doe je individueel of samen met anderen in een groep. Je kunt werken als acteur of regisseur bij een toneelgezelschap, als spreker bij een euritmiegezelschap of je eigen theaterprogramma maken. Je kan optreden als verhalenverteller of voordrachtskunstenaar en bijvoorbeeld, in creatieve samenwerking met een musicus, podiumprojecten opzetten voor poëzie en muziek.


In eerste instantie zijn er mogelijkheden op kleinere podia en het geeft veel voldoening om op te treden op een bescheiden niveau zoals in scholen en zorginstellingen. Het is voor een kunstenaar niet gemakkelijk een plek te veroveren op de bekende podia. Je krijgt meer financiële zekerheid als je daarnaast werkzaam bent als kunstdocent. Dit kan in een eigen praktijk met privélessen,  kunstcursussen en workshops. Met de vakken spraakvorming, stemvorming, expressie en presentatie kun je ook werken als spraakdocent aan een opleidingsinstituut voor drama, zang, euritmie of pedagogie.


Volwasseneducatie

Spreekkunst is een vak met een sterke educatieve impact. Het is daarom goed inzetbaar bij het coachen van mensen die in hun beroep veel moeten spreken zoals leraren en leidinggevenden. Vaak wordt het belang onderschat van de wijze waarop in de werksituatie wordt gesproken, is iemand goed verstaanbaar, slikt hij of zij geen letters of woorden in, kom hij prettig over? Hoe klinkt de stem: warm of koel, vriendelijk of streng, positief of afwijzend? Komt de lichaamstaal overeen met de inhoud van de woorden? Verstaanbaarheid, de klank van de stem en de lichaamstaal zijn essentieel in de communicatie.


Als spraakcoach kun je in je eigen praktijk, binnen een bedrijf of bij een opleidingsinstituut mensen trainen in communicatie en presentatie. Ook werk je met hen aan persoonlijke spreekvaardigheid zoals ademvoering, stemgebruik, verstaanbaar articuleren en gevarieerd intoneren. In veel beroepen is de spraak het voornaamste middel, zoals in het onderwijs. Het is dan goed om te weten hoe je overkomt, kinderen zijn heel gevoelig voor de klank van de stem. Voor alle mensen die met kinderen werken is spreekkunst daarom een adequate training.


Pedagogie en orthopedagogie

Spreekkunst past in de visie van de vrijeschool. Op de Vrijeschool Pabo wordt spreekkunst als vak gedoceerd. Aan diverse vrijescholen zijn spraakpedagogen werkzaam, ze adviseren de leerkrachten, helpen leerlingen met spraakproblemen en regisseren toneeluitvoeringen. Dit werk binnen de pedagogie heeft twee kanten. In de eerste plaats werk je met de leraren, hun stemgebruik, taalhantering en creativiteit hebben invloed op de ontwikkeling van het kind. Daarnaast kun je deze ontwikkeling direct stimuleren door met de kinderen te werken, bij peuters en kleuters gaat het om begeleiding door middel van vingerspelletjes, versjes en verhaaltjes, bij schoolkinderen om het werk met spraakoefeningen, gedichten en toneelspel.


Zodra blijkt dat een kind een spraakprobleem heeft, ligt er een belangrijke taak voor de spraaktherapeut. Deze zal in eerste instantie de spraakontwikkeling van het kind zo ondersteunen, dat het de kans krijgt op natuurlijke wijze over het probleem heen te groeien. Wordt echter een blijvende spraakstoornis vastgesteld, dan werkt de therapeut intensief met oefeningen die bij de leeftijd passen.


Heilpedagogie en sociaaltherapie

Als een kind vanaf de geboorte een beperking heeft of er blijkt na enige tijd een achterstand in de algehele ontwikkeling te ontstaan, dan zal de spraak zich langzamer ontwikkelen. Voor deze kinderen is het essentieel dat hun spraakontwikkeling gericht wordt gestimuleerd. Werken aan de spreekvaardigheid is voor iedere mens een belangrijke stap in zijn groeiproces en dit geldt des te meer als de mogelijkheden beperkt zijn. Daarom werkt de spraaktherapeut ook met grotere kinderen, jongvolwassenen en volwassenen die een verstandelijke of sociale beperking hebben. Dikwijls gebeurt dit in een zorginstelling voor heilpedagogie of sociaaltherapie.


De spreekkunst heeft nog een andere taak binnen deze setting, namelijk het stimuleren van kunstzinnige activiteiten. Kinderen en volwassenen met een beperking zijn vaak zeer gevoelig voor kunst, genieten intens van verhalen, poëzie en toneelspel. Door gezamenlijk werk aan mooie gedichten of het instuderen van een toneelstuk ontplooien zij opmerkelijk veel theatertalent.


Spraaktherapie

Een spreekkunstenaar kan zich bijscholen tot kunstzinnig spraaktherapeut. Hiervoor volg je lessen in therapeutische spraakvorming, medische basiskennis en antroposofische geneeskunde. Goed spreken is gezond voor lichaam en ziel, het heeft een helende en harmoniserende werking op de spreker. Diverse gezondheidsklachten, die al dan niet samenhangen met de spraak, kunnen met deze vorm van spraaktherapie worden behandeld. Uit ervaring blijkt dat deze therapie een gunstige werking heeft bij vitaliteitsklachten van kinderen en volwassenen zoals onrust, spanningen, slecht slapen, lusteloosheid en burnout. Ook bij psychische klachten kan spraaktherapie effectief zijn zoals bij angst, stress, dwanggevoelens en depressieve stemming.


Als kunstzinnig spraaktherapeut werk je op verwijzing van een antroposofisch geschoold arts in je eigen praktijk of binnen een antroposofisch therapeuticum. Je bent aangesloten bij de betreffende beroepsvereniging NVKToag, vergoeding voor de cliënt is meestal mogelijk via een aanvullend pakket van de zorgverzekering.